İzmirli akademisyenlerden 90 yıllık tasarım yolculuğuna ışık tutan kitap

Türkiye'de modern mobilya üretiminin ve iç mimarlık pratiğinin öncü isimlerinden 90 yaşındaki Bediz Koz'un mesleki hayat hikâyesi, İzmirli akademisyenlerin kaleme aldığı bir kitapla kayıt altına alındı. İzmir Ekonomi Üniversitesi (İEU) Yayınları tarafından yayımlanan eser, hem Koz'un kişisel kariyerini hem de Türkiye'nin modern mobilya ve iç mimarlık tarihinin izini sürüyor.

Bediz Koz, eşi Azmi Koz ile birlikte 1958 yılında Ankara'da Butik A adlı işletmeyi kurarak sektöre adım attı. Daha sonra Mobilya, Planlama ve Dekorasyon (MPD) adını taşıyan şirketlerin kuruluşunda da yer aldı. Koz'un iç mimarlık projeleri arasında dönemin tanınmış sanatçılarından keman sanatçısı Suna Kan ile besteci Ulvi Cemal Erkin'in evlerinin tasarımı da bulunuyor. Bu projeler, Koz'un yalnızca ticari bir mobilya üreticisi değil, aynı zamanda dönemin sanat ve kültür çevreleriyle iç içe çalışan bir tasarımcı olduğunu ortaya koyuyor.

Kitap, iki ayrı araştırma girişiminin ürünü olarak ortaya çıktı. Bunlardan ilki, Türkiye'de modern mobilyanın dokümantasyonu ve arşivlenmesini hedefleyen 'DATUMM: Dokümantasyon ve Arşivleme Türkiye'de Modern Mobilya' projesi; ikincisi ise Türkiye'nin mobilya ve iç mimarlık tarihine yönelik sözlü tarih çalışmaları oldu. Bu iki çalışma, Koz'un anlatımlarını ve mesleki deneyimlerini sistematik biçimde belgeleyerek gelecek kuşaklara aktarılabilir bir kaynak haline getirdi.

Eserin hazırlanmasında İzmir Ekonomi Üniversitesi'nden Prof. Dr. Deniz Hasırcı ve Doç. Dr. Deniz Avcı, Yaşar Üniversitesi'nden Prof. Dr. Zeynep Tuna Ultav ile Ghent Üniversitesi'nden Dr. Melis Örnekoğlu Selçuk imza attı. Akademisyenler, Koz'un kariyeri boyunca edindiği deneyimleri, tasarım yaklaşımını ve dönemin mobilya-iç mimarlık ortamına dair gözlemlerini titiz bir araştırma süreciyle bir araya getirdi.

Çalışmanın öncülerinden Prof. Dr. Deniz Hasırcı, kadınların Türkiye'nin modern iç mimarlık tarihine yaptığı katkıların çoğu zaman yeterince tanınmadığına dikkat çekti. Hasırcı'ya göre bu kitap, Bediz Koz'un mesleki deneyimlerini kayıt altına alarak hem kendi döneminin tasarım anlayışını yansıtıyor hem de bu alandaki kadın emeğinin görünürlüğünü artırmayı amaçlıyor. Eser, Türkiye'deki mobilya ve iç mimarlık tarihine odaklanan sözlü tarih dizisinin altıncı kitabı olarak yayın hayatına katıldı ve alanın akademik literatürüne önemli bir katkı sunuyor.